Przejdź do treści
Klub Górski PTTK Kielce

Jesteś tutaj

Zielony szlak Chańcza - Pielaszów

Zielony

Zielony szlak pieszy Chańcza – Pielaszów prowadzony przez Wyżynę Sandomierską: Chańcza - Korytnica - Kotuszów - Kurozwęki - Staszów - zalew Golejów - Rytwiany – Połaniec - Elektrownia Połaniec - rezerwat Zamczysko Turskie - Tursko Wielkie - Ossala - Niekrasów - Osiek - Ruszcza Kolonia - Jeziory - Sulisławice - Wólka Gieraszowska – Klimontów - Górki Pęchowskie - Zakrzów - Goźlice - Sternalice - Usarzów - Zdanów - Kleczanów - Międzygórz - Pielaszów.

Początek szlaku znajduje się we wsi Chańcza na krzyżówce przy przystanku autobusowym. Stoi tu pomnik upamiętniający pierwsze posiedzenie Kieleckiej Wojewódzkiej Rady Narodowej które odbyło się właśnie w Chańczy 23-07-1944 roku. Z przystanku, początkowo wspólnie ze znakami żółtego szlaku Szydłów - Widełki dochodzi do zapory na Czarnej Staszowskiej.

W 1984 roku otwarto tu po dziesięciu latach budowy zbiornik retencyjny spełniający też rolę rekreacyjną, Zbiornik Chańcza. Szlak prowadzi przez wsie Korytnica i Kotuszów. W tej ostatniej barokowy kościół św. Jakuba Starszego Apostoła z XVII wieku.  A jak Jakub to i Małopolska Droga św. Jakuba która przechodzi przez wieś. Z Kotuszowa szlak prowadzi do Kurozwęk.

Największą atrakcją wsi jest dwór obronny z XIV wieku wraz z zabudowaniami dworskimi i małe zoo ze stadem bizonów amerykańskich. Kilka starych kamiennych figur, cmentarne mogiły, zespół klasztorny z XV wieku  i Kamień Diabelski ze śladami czarcich pazurów :-)  Na skraju wsi kościółek cmentarny św. Rocha z XVIII wieku i krzyż powstańczy 1863 roku.  Kurozwęki jak głosi legenda nazwę swą zawdzięczają kurom :-)  Podobno czarownice z Łysej Góry za namową czarcich zwierzchników chciały zasypać kamieniami z gołoborzy powstający nowy kościół i tylko czujność tutejszego koguta udaremniła ten niecny czyn. Dzielne ptaszysko wraz z całym kurzym stadem podniosło taki harmider, że obudziło całą wieś. Dobiegające z ziemi kurze jęki (zwane tu zwęki) przestraszyły nadlatujące wiedźmy które salwowały się ucieczką. Na pamiątkę tego zdarzenia zaczęto wioskę zwać Kuro-zwęki :-)  Inna legenda mówi jak to mądry kmieć Staszko uchronił swój lud przed pożerającym jego stada owiec groźnym smokiem. Zasypał bestię kamieniami w jego smoczej jamie i biedak zdechł z głodu. Pobratymcy Staszka po jego śmierci nazwali osadę Staszkowem. Czyli Staszów do którego z Kurozwęk szlak wiedzie polami wzdłuż Czarnej.

Przez zabytkowy rynek na którym stoi ratusz z 1783 roku, obok gotyckiego kościoła św. Bartłomieja z XIV wieku i staszowskiego szpitala szlak prowadzi do położonego w lesie zalewu Golejów. We wsi Rytwiany przy szlaku pomnik-mogiła poświęcony żołnierzom i partyzantom II wojny światowej i ruiny gorzelni z XIX wieku. W centrum wsi ruiny gotyckiego zamku z XV wieku, a przy okalającej je alejce postacie związane z historią Rytwian. Parę kilometrów dalej w lesie siedemnastowieczny klasztor pokamedulski zwany Pustelnią Złotego Lasu.

Jeszcze parę kilometrów przez las i pola i szlak wchodzi do Połańca. W Połańcu szlak przechodzi obok kościoła św. Marcina z XIX wieku, przez rynek i obok dawnej synagogi mieszczącej teraz dom Świadków Jehowy. Nie może też w Połańcu zabraknąć Tadeusza Kościuszki, który 7 maja 1794r wydał tu słynny Uniwersał Połaniecki dający chłopom prawo do wolności. W miejscu dawnego obozu warownego wojsk kościuszkowskich usypano w 1917 roku Kopiec Kościuszki.

Szlak biegnie dalej skarpą z pięknym widokiem na dolinę Wisły i prowadzi do jednej z największych polskich elektrowni cieplnych, uruchomionej 18 listopada 1979r  Elektrowni Połaniec. Za elektrownią rezerwat leśny Zamczysko Turskie, a w Tursku Wielkim kamienny obelisk upamiętniający bitwę stoczoną z Mongołami 13 lutego 1241r.  We wsi Ossala pomnik partyzantów ,,Jędrusia”, i dom Adama Bienia, jednego z przywódców Polskiego Państwa Podziemnego skazanego w głośnym moskiewskim ,,procesie szesnastu”,  Został pochowany na cmentarzu w niedalekim Niekrasowie.

W tej wsi zabytkowy modrzewiowy kościół pw. Nawiedzenia NMP z 1661 roku do którego prowadzi ,,jesionowy szlak”, z dziewiętnastowiecznymi figurami świętych na końcu którego stoi kamienny obelisk poświęcony piłsudczykom. W położonym parę kilometrów dalej niewielkim miasteczku Osiek pomnik poległych w kampanii wrześniowej żołnierzy polskich i kościół św. Stanisława Biskupa Męczennika z 1852 roku. Za Osiekiem szlak prowadzi przez las bardzo zarośniętą i podmokłą ścieżką, mija w Ruszczy kolejny krzyż poświęcony ,,Jędrusiom”, i wchodzi do Sulisławic. W podziemiach romańskiego kościoła Narodzenia NMP z XIII wieku w czasie wojny mieściła się tajna drukarnia oddziału ,,Jędrusi”. Jeszcze kilka kilometrów i szlak dochodzi do Klimontowa przez który znów przechodzi Małopolska Droga św. Jakuba i czerwony szlak pieszy Gołoszyce - Annopol.
W Klimontowie ruiny synagogi z 1851 roku i obok niej pozostałości kirkutu, zespół klasztorny dominikanów z XVII wieku i barokowa kolegiata św. Józefa z XVII wieku.

Przed kościołem kamienne figury i pomniki poległych w II wojnie światowej i powstańców styczniowych 1863 roku.  Szlak opuszcza Klimontów pięknym lessowym wąwozem. W Górkach Pęchowskich cmentarz legionistów poległych w bitwie pod Konarami w maju 1915 roku. Następny legionowy cmentarz w pobliskich Goźlicach obok cmentarza parafialnego. We wsi trzynastowieczny kościół pw. Wniebowzięcia NMP.  Dalej pośród sadów szlak prowadzi do Zdanowa mijając stawy i zabudowania dworskie z XIX wieku. W pobliskim Kleczanowie drewniany kościół św. Katarzyny i św. Stanisława z XVII wieku, a przy drodze pomnik poświęcony rozstrzelanym przez hitlerowców uczestnikom ruchu oporu i ślady cmentarzyska kurhanowego z VIII-IX wieku.  Znów pośród sadów szlak prowadzi do wsi Międzygórz gdzie stoją ruiny zamku z XII wieku. Jak głosi legenda piękna warownia popadła w ruinę z woli jej właściciela.

 Konający na łożu śmierci starzec nakazał wiernemu słudze wysadzić w powietrze zamek aby jedyny syn nie popadł w pychę odziedziczywszy dorobek całego życia ojca. Dalej wzdłuż Opatówki z niebieskim szlakiem Gołoszyce-Dwikozy do pomnika w Pielaszowie upamiętniającego partyzantów poległych w bitwie z wojskami niemieckimi rozegranej 30 lipca 1944r.  Koniec szlaku na krzyżówce obok przystanku autobusowego w Pielaszowie. 
Zielony szlak pieszy z Chańczy do Pielaszowa prowadzący przez miejscowości związane z historią ogólnonarodowych walk niepodległościowych. Dlatego też zwany szlakiem Niepodległościowym ma 110km i prawie 1km przewyższenia. Aktualnie (listopad 2017) znaków jak na lekarstwo. Potrzebna jest dobra mapa, a jeszcze lepiej GPS.

Stanisław Mazurek

ps.: Ciekawostka geologiczna: w Kotuszowie znajdują się najstarsze skały osadowe znalezione na powierzchni w Górach Świętokrzyskich tzw. „łupki kotuszowskie”. Pochodzą z okresu dolnego Kambru – liczą sobie około 540 milionów lat (odsłonięcie na skarpie, po zachodniej stronie drogi w kierunku na Kurozwęki).   

 

 

Przebieg

0,0 km
Chańcza, PKS
5,0 km
Korytnica, PKS
10,0 km
Kurozwęki, PKS
17,0 km
Staszów, PKS
21,0 km
Zalew Golejów
24,0 km
Rytwiany
40,0 km
Połaniec, PKS
53,0 km
Ossala
55,0 km
Niekrasów
62,0 km
Osiek, PKS
71,0 km
Sulisławice, PKS
81,0 km
Klimontów, PKS
86,0 km
Góry Pęchowskie
91,0 km
Goźlice
101,0 km
Kleczanów
104,0 km
Międzygórz
110,0 km
Pielaszów, PKS

Kalendarz imprez

pon.
wt.
śr.
czw.
pt.
sob.
ndz.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
Maj 2018
 

Stronę aktualnie przegląda 1 osoba