Przejdź do treści
Klub Górski PTTK Kielce

Jesteś tutaj

Zielony szlak Skarżysko-Kamienna, MCK - Wykus

Zielony

Pieszy zielony szlak turystyczny, prowadzący z Skarżyska Kamiennej na Wykus liczący 22 km, 250 m podejść.

Szlak zielony zaczyna się w Skarżysku - Kamiennej, miaście położonym na wysokości 250 m n.p.m., od ulicy Słowackiego, przy budynku, w którym obecnie mieści się Miejskie Centrum Kultury im. Leopolda Staffa. Budynek został oddany do użytku w 1964 roku jako Dom Kultury.

Idąc ulicą Słowackiego po prawej stronie mijamy ciekawy obiekt architektury sakralnej, tj. Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusa. Jest to najstarsza świątynia w mieście, w stylu neogotyckim, zwana przez skarżyszczan „dużym kościołem”. Pozwolenie na budowę kościoła otrzymano w 1906 roku, w tym samym roku został poświęcony kamień węgielny. W 1923 roku zostały ukończone mury oraz sklepienia. W 1926 roku zostały wybudowane dwie wieże zwieńczone hełmami. Budowla została zaprojektowana w stylu neogotyckim przez warszawskiego architekta Józefa Piusa Dziekońskiego. Kościół wzniesiono z kamienia i cegły. Budowla posiada trzy nawy oraz transept. Podparta jest przez cztery filary oraz dwa półfilary. W prezbiterium znajdują się witraże oraz organy miechowe z 1929 roku. Ciekawostka: Wieże kościoła znajdują się w nowym logo miasta, zaprojektowanym w 2012 roku przez Monikę Iwanowicz ze Zgierza.

Kierujemy się teraz wg oznaczeń szlaku aleją Niepodległości, mijamy tory kolejowe, i ostro skręcamy w lewo w ulicę Brzozową. Po około 200 m skręcamy w prawo w dróżkę łąkową i kierujemy się na mostek nad rzeką Kamienną. Za kładką dróżka prowadzi nas w prawo, a potem w lewo w ul. Struga, która przechodzi w ulicę Sportową, wzdłuż której ciągną się drzewa niczym w alei. Po lewej mijamy stację kolejową Skarżysko-Zachodnie. Idziemy wzdłuż torów kolejowych. Dochodzimy do Zalewu Rejowskiego, o powierzchni 30 hektarów, będącego zbiornikiem retencyjnym na rzece Kamionce. Zbiornik powstał na początku XIX wieku, podczas I wojny światowej został zniszczony, odbudowano go, jednak ponownie go zniszczono w czasie II wojny Światowej. Po II wojnie światowej został kolejny raz odbudowany przez Fabrykę Uzbrojenia w celu zabezpieczenia potrzeb wodnych późniejszych Zakładów Metalowych MESKO znajdujących się w Skarżysku - Kamiennej. W chwili obecnej pełni rolę zbiornika wyrównawczego oraz miejsca rekreacyjnego i jest administrowany przez Świętokrzyski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach. Poniżej zapory, blisko muzeum, znajdują się ruiny wielkiego pieca.

Obok zalewu znajduje się Muzeum im. „Orła Białego”, utworzone w 1969 roku, gdzie znaczna część eksponatów pochodzi z II wojny Światowej (broń, umundurowanie i wyposażenie żołnierzy, dokumenty, fotografie, ekspozycja plenerowa – działa, samoloty, czołgi itp.). Miasto Skarżysko-Kamienna ma tradycję produkcji amunicji i uzbrojenia. Poza ekspozycją w budynku muzealnym obejmuje prawie 2 ha ekspozycji plenerowej, na której wystawiony jest głównie sprzęt wojskowy. Jest to jedna z największych kolekcji militariów w Polsce, zawierająca unikatowe eksponaty. Poza ekspozycją stałą, prezentowane są także wystawy okresowe, głównie związane z regionem. Muzeum mieści się w zabudowaniach byłej huty „Rejów” (która zaprzestała działalności po powodzi w 1901 roku), wzniesionych w latach 1836–1838. W Muzeum prezentowane są wystawy stałe: "Barwa i broń XX w.", "Skarżysko-Kamienna: miasto i ludzie", "Wojsko Polskie na frontach II Wojny Światowej - sprzęt i ludzie w miniaturze", "Nowości w zbiorach Muzeum im. Orła Białego". Wystawy czasowe: "Wrzesień 1939. Rozbiór Polski". W Muzeum działa Ośrodek Badawczo-Muzealny Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich Armii Krajowej.

Przy muzeum jest pomnik Staszica, w otoczeniu pięknej fontanny.

Mając po lewej stronie urokliwy zalew idziemy ulicą Słoneczną, będącą drogą leśną, na końcu której znajdujemy kładkę i przechodzimy na drugą stronę zalewu.

Drogą szutrową dochodzimy do przejazdu kolejowego przy stacji kolejowej Suchedniów Północny. Za przejazdem skręcamy w lewo w drogę asfaltową, a później w prawo leśną drogą w kierunku wsi Mostki. Jest to mała wieś nad rzeką Kaczką. W Mostkach w 1759 roku wzniesiono wielki piec hutniczy przez biskupów krakowskich. Zakłady te wraz z dobrami przeszły w ręce rządu w roku 1815. W 1875 roku wytapiano tu 60 629 pudów surowca. Obecnie znajdują się tutaj pozostałości Zakładów Wielkopiecowych z XVIII w. – XIX w. wraz z budynkiem administracyjnym z XIX w. Znajduje się tutaj zbiornik zaporowy o powierzchni 21ha położony na rzece Żarnówce, która jest prawym dopływem rzeki Kamiennej.

Obchodzimy zbiornik wkoło i wchodzimy do Sieradowickiego Parku Krajobrazowego kierując się utwardzoną drogą do rezerwatu Wykus.

Przed samym Wykusem musimy pokonać niewielką rzeczkę. Przedmiotem ochrony w rezerwacie jest dolina rzeczki Lubianki z jej lewobrzeżnym, bezimiennym dopływem oraz położone na stokach wzniesienia Wykus (326 m n.p.m.) zróżnicowane i cechujące się znacznym stopniem naturalności lasy z udziałem sosny, jodły, dębu, grabu, brzozy, osiki i olszy.

Wykus słynie jednak przede wszystkim z wielu miejsc historycznych. Wielkie kompleksy lasów od dawna dawały schronienie patriotom walczącym o niepodległość naszego kraju. Tu znajdowali schronienie powstańcy styczniowi i działali partyzanci II wojny światowej. W tym miejscu przebywał mjr cc. Jan Piwnik "Ponury", dowódca zgrupowań partyzanckich AK w latach II wojny światowej. Stacjonował on też na Kamieniu Michniowskim, ale z jego działalnością wiąże się przede wszystkim uroczysko Wykus. Na miejscu obozu postawiono w 1952 roku pomnik w formie kapliczki, na której uwidoczniono nazwiska i pseudonimy poległych partyzantów, a w lesie odnaleźć można liczne mogiły partyzanckie. Każdego roku, w drugą sobotę czerwca, na Wykusie organizowane są uroczystości upamiętniające poległych żołnierzy Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”. Organizatorami uroczystości są Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej – Środowisko Świętokrzyskich Zgrupowań AK „Ponury-Nurt” oraz Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej Obwód Świętokrzyski. Od pewnego czasu uczestniczą w nich przedstawiciele władz wojewódzkich i poczty sztandarowe świętokrzyskiej policji, której patronem od 1990 r. jest mjr cc. Jan Piwnik „Ponury”. Kapliczka z otaczającym terenem w promieniu 30 m stanowi Miejsce Pamięci Narodowej „Wykus” i jest wpisane do rejestru zabytków nieruchomych.

Niedaleko rezerwatu znajduje się "Obóz Langiewicza" - polana leśna, na której położony był obóz ćwiczebny powstańców 1863 r. Oprócz tablic informujących o walorach historycznych tego miejsca znajdziemy tu pomnikowy okaz sosny z przymocowaną tabliczką: "Obóz jenerała Mariana Langiewicza 1863". Nieopodal znajduje się również źródło zwane źródłem Langiewicza. Śmiało można z niego zaczerpnąć chłodnej i czystej wody.

Dorota Szarek

 

Ślad trasy

Przebieg

0,0 km
Skarżysko-Kamienna, Miejskie Centrum Kultury
2,5 km
Skarżysko Zachodnie, PKP
4,5 km
Skarżysko-Kamienna, Zalew Rejowski
7,3 km
Suchedniów Północny, PKP
12,5 km
Mostki
15,1 km
Kaczka
22,0 km
Wykus

Kalendarz imprez

pon.
wt.
śr.
czw.
pt.
sob.
ndz.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
Sierpień 2018
 

Stronę aktualnie przegląda 1 osoba